CORONA virüs ile ilgili temel bilgiler, alınacak önlemler, sık sorulan sorular

Bilindiği üzere yeni tip bir virüs hastalığı (Covid 2019) ilk kez 2019 sonlarında , Çin’de , yarasadan insana geçmek suretiyle yeni bir salgın olarak ortaya çıkmıştır.

En son komşumuz İran ve İtalya’ya geçmiş ve bu ülkelerde ölümlere neden olmuştur.

Otoriteler tüm dünya nüfusunun %40’ının etkileneceğini ve tüm ülkelere virüsün yayılacağını tahmin etmektedirler.

Önümüzdeki günlerde ülkemizde de ilk vakaların ortaya çıkması sürpriz olmayacaktır.

Virüs bulaştığı 100 kişinin 80’inde hafif nezle , grip benzeri tablo yapmakta ve hastaneye , doktora başvuru gerektirmeksizin hastalık kendiliğinden iyileşmektedir. Kalan 20 kişinin 15’inde destekleyici tedavi ve takip sonucu önemli sorun olmadan hastalar iyileşmektedir. Sadece 100 kişinin 5 ‘inde tablo ağırlaşmakta ve yoğun bakım ihtiyacı olmakta , bu kişilerin yarısından azı (toplam tüm vakalarda %2 civarı ölüm gözlenmiştir) kaybedilmektedir.

9 yaşından küçüklerde hastalık saptanmamıştır.

Hamile kadınlarda ve doğum süreçlerinde olumsuz sonuç gözlenmemiştir.

50 yaşının üstündekilerde ölüm ve ağır hastalık oraları biraz daha belirgindir.

Yaşlılar (70 yaş üstü), akciğer , kalp , böbrek hastalığı olanlar veya kanser tedavisi görenler risk altındadır.

Hastalık solunum yoluyla burun veya ağızdan hasta kişinin ortaya saçtığı damlacıkların içerisindeki virüslerin alınmasıyla bulaşmaktadır. Veya masa , kapı kolu gibi yüzeylere gelen virüslerin ele bulaşması , ellerin yüze, göze buruna temasıyla insana geçmektedir.

Kuluçka süresi 2-3 gün ile 27 gün arası değişmektedir. Yani mikrop alındıktan sonra 2-3 günde de hastalık ortaya çıkabilir. 27 gün sonraya kadar süreç uzayabilir.nGenellikle ikinci günden sonra ilk 14 günde ortaya çıkması beklenir.

Hasta kişi hastalık olan bölgeye gitmiş (Çin , Kore , İran, İtalya vs) veya hastalığı kapmış biri ile temas etmiş olmalıdır. Ateş mutlaka yüksek olmaktadır (en az 38.5 derece ve üstü), nefes darlığı , öksürük beklenir.

Hastalığın bilinen aşısı yoktur.

Hastalığa iyi gelen ilaçlar vardır ancak bunlar koruma amacıyla alınmazlar ve sadece hastanede doktorlar tarafından başlanırlar.

Hastalık ilkbahar ve yazın havanın ısınması ve kuruması ile azalır.

Hastalıktan korunmada en önemli olan, sık sık ellerin en az 20 saniye ve dikkatle yıkanmasıdır. Su yoksa %60 ve üstü alkol içeren antiseptikler yararlı olur. Sabun etkilidir. Ayrıca özel deterjanlara gerek yoktur.

Maske sadece hasta kişiler için mikrop saçmaması yönünden önemlidir. Diğer kişilerde önerilmez. Sıradan maskeler korumaz, maske takılınca kapmama garantisi oluşmaz. Gözden de geçebilir. Karaborsacılara fırsat yaratmak ve korkuyu arttırmak dışında bir işe yaramaz.

Bağışıklık sistem güçlendirici en önemli 3 şey, en az 7-8 saat kesintisiz uyku , dengeli beslenme, ve dozunda egzersizdir.

D vitamini kışın eksik olduğu için alınabilir. Günde 2000 ünite alınmalıdır. Veya 50.000 ünite olan damla şişeleri 2, 3 günde bitirilebilir.

C vitamini viral enfeksiyonlarda genel olarak şikayetlerde azalma sağlayabilir

Kelle, paça, şu çorba, bu yemek vs etkili değildir.

Çin’den gelen kolilerle vs bulaşma olmaz çünkü yüzeylerde ancak birkaç saat yaşar.

Buruna tuzlu su çekmek burun, ağız , boğazdaki yararlı organizmalara zarar verebilir ve mukoz denen hassas yapıları zedeleyebilir. Temiz su ile yıkamak yararlı olur.

Sorularınız için: 0533 712 31 17 Doç. Dr. Özgür Karacan