Hangi öksürük , ne anlama gelir?

Öksürük,  kişilerin hastaneye veya doktora başvurmalarına en çok neden olan şikayetlerden biridir. Esasen solunum sistemini çeşitli zararlılardan (toz, gaz, partikül, enfeksiyonlara veya alerjiye bağlı gelişen ifrazat vs.) korumaya dönük bir reflekstir. Bu refleksi ortaya çıkaran algı uçları en çok larinks , trakea, bronşlarda bulunmakla birlikte dış kulak yolu, yemek borusu, diaphragm, mide gibi yerlerde de algılayıcılar vardır. Üç haftadan az süren öksürükler akut öksürük diye adlandırılır ve çoğunlukla grip , nezle gibi virüslerin yol açtığı üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında ortaya çıkar. Bu öksürükler kuru veya balgamlı olabilir. Kendiliğinden , enfeksiyonun düzelmesi ile birlikte düzelirler. Özellikle tedavi gerektirmezler. Ancak enfeksiyonun diğer belirtileri geçmesine rağmen öksürük yakınması düzelmiyorsa veya hastanın günlük yaşıntısını etkiliyorsa veya komplikasyon denilen ek yakınma veya tıbbi soruna yol açıyorsa tedavi gerekebilir. Şiddetli öksürük göğüs kafesinde ağrı, idrar kaçırma, gözde kanama, bağ ağrısı yapabilir. Nadir de olsa kaburga kırığı, bel , boyun fıtığına neden olabilir.

Öksürük süresi 2 ayı geçiyorsa buna kronik öksürük denir ve mutlaka altta yatan ve öksürüğe neden olan hastalığın aydınlatılabilmesi için uzman hekime başvurmak gerekir. Uzun süren öksürüğe en çok neden olan hastalıklar şunlardır;

1- burun ve sinüslerdeki enfeksiyonlar ve bunlara bağlı gelişen burun arkası/geniz akıntısı

2-astım , alerjik bronşit

3-gastroösefageal reflü

4-sigara , mesleki maruziyete bağlı kronik bronşit

5-bronşiektazi

6-tansiyon ilacı (ACE inhibitörü) kullanımı

Uzun süren öksürüklerde bir sağlık merkezine  ve uzman hekime başvurmak gereklidir. Hekimin hastanın şikayetlerini sorgulaması , muayenesi ile elde ettiği bilgiler sonrası isteyeceği tetkiklerden sonra çoğu hastada doğru teşhisi koyması mümkündür. Ancak öksürüğe neden olan hastalık ortaya çıkarıldıktan ve tedavisi başladıktan sonra öksürükte düzelme beklenir. Uyarıcı olması bakımından uzun süren öksürükle ilgili bazı pratik bilgiler şunlardır;

1- sabahları belirgin , geniz akıntısı ve geniz temizleme ihtiyacı ile olan öksürük; sinüzit, burun içi, arkası enfeksiyon

2-baş ağrısı , kötü ağız kokusu; sinüzit

3-gece dolu mide ile yatınca ortaya çıkan; reflü

4-seste bozulma , boğazda ve göğüs kafesinde yanma hissi; reflü

5- hışıltı ve nefes darlığı; astım

6- mevsimsel ; astım

7- tozlu , rutubetli ortamlarda artış; astım

8- sigara, diğer tütün kullanımları ile ve balgamlı; KOAH, kronik bronşit

9-boğazda gıcık , tahriş ; tansiyon ilacına bağlı ?

10- kanlı balgamla öksürük; bronşiektazi, zatürre, akciğer kanseri?

11-küçük çocuklarda ani gelişen , solunum zorluğu ile birlikte olan ; yabanci cisim aspirasyonu

 

Her öksürük tedavi gerektirmez. Önemli olan öksürüğe neden olan sağlık problemini aydınlatmaktır. Öksürük şurubu diye tek bir ilaç yoktur. Bazı öksürük şurubu veya ilaçlarının hekime danışılmadan kullanılması öksürüğü artırabilir.